A΄. Οι πανελλήνιες εορτές του Σουλίου (1963)

Του Μάριου Αναστασίου Μπίκα

A΄. Οι πανελλήνιες εορτές του Σουλίου (1963)

Η πρώτη ημέρα των εορτών

Στις 30 Απριλίου του 1963 τελέσθηκαν στο Σούλι οι τρίτες κατά σειρά πανελλήνιες διήμερες εορτές του Σουλίου. Στις εορτές αυτές έλαβε μέρος και το Γυμνάσιο της Παραμυθιάς, κυρίως με χορευτικά τμήματα των δύο τελευταίων τάξεων. Εκεί μαθήτριες και μαθητές με εθνικές ενδυμασίες χόρεψαν παραδοσιακούς χορούς. Εκτός των χορών, χαρακτηριστική ήταν η σκηνή της μεταφοράς της σημαίας των Σουλιωτών από το Κούγκι στο Σούλι (πηγάδια). Τέσσερις μαθήτριες, ενδεδυμένες παραδοσιακά, κρατούσαν τη σημαία εκάστη ανά μία γωνία. Έμπροσθεν και όπισθεν της σημαίας προηγούνταν και έπονταν δύο (2) εύσωμοι φουστανελάδες μαθητές. Και έμπροσθεν των δύο (2) πρώτων φουστανελοφόρων προπορεύονταν η μαθήτρια Αντωνίου Αυγούλα.

Την εποχή εκείνη δεν είχε κατασκευαστεί ακόμα η αμαξιτή οδός Γλυκή – Σούλι. Η μετάβαση των επισκεπτών γινόταν με αυτοκίνητο μέχρι τη Γλυκή και από εκεί πεζή ή επί των μεταφορικών υποζυγίων, μέσω Σκάλας της Τζαβέλαινας, Γέφυρας του Ντάλα και Σαμονίβας, έφθαναν στο Σούλι. Η διαδρομή ήταν γραφική, πολύ κουραστική και μόνο η ανάβαση διαρκούσε δύο (2) ώρες περίπου.

Ακολουθεί άλμπουμ φωτογραφιών από τις πανελλήνιες[1] εορτές του Σουλίου (30.04.1963)

Το προς ανατίναξη ομοίωμα της *Αγίας Παρασκευής στο Κούγκι κατά τις εορτές του Σουλίου (1963)*
***(1)*** *Φωτογραφία*: *Αρχείο Πάστρα Βασίλη (συνταξιούχου Ωτορινολαρυγγολόγου)*

*Έφιππος ο Μητροπολίτης Παραμυθίας κ. Τίτος (Ματθαιάκης) στις εορτές του Σουλίου.*
**(2)**Φωτογραφία : *Αρχείο Romfea Gr.*

*Έφιππος ο Μητροπολίτης Παραμυθίας κ. Τίτος (Ματθαιάκης) εν μέσω ιερέων απέναντι από το Κούγκι (1963)*
**(3)**Φωτογραφία : *Αρχείο Romfea Gr.*

*Ο αείμνηστος Γυμνασιάρχης Πάστρας Γεώργιος έφιππος στο Σούλι 1963)*
**(4)** *Φωτογραφία* : *Αρχείο Πάστρα Βασίλη (ό.α.)*

*Αναπαράσταση της* *ανατίναξης του Κουγκιού (30.04.1963)*
**(5)**Αρχείο Πάστρα Βασιλείου (ό.α.)

***Διακρίνονται*** : Η Αυγούλα Αντωνίου, όπισθεν αριστερά ο Καλύβας Θεόδωρος, ο Πάστρας Βασίλειος, η Κασκάνη Έλλη (αριστερά), η Τζάτζου Ευθέρπη (;) η Λάμπρου Βασιλική και η Εργολάβου Βασιλική (δε διακρίνεται) κρατούν τη σημαία του Σουλίου. Όπισθεν ο Μπίκας Μάριος (δεξιά) και ο Αλεξίου Ευάγγελος.
**(6)** *Αρχείο Πάστρα Βασίλειου (ό.α.)*

*(Διακρίνονται οι ίδιοι της προηγούμενης φωτογραφίας )*
**(7)** Αρχείο Πάστρα Βασίλη (ό.α.)

*Διακρίνονται* : Αριστερά ο Γυμνασιάρχης Πάστρας Γεώργιος. Η Εργολάβου Βασιλική πρώτη αριστερά.. Δεξιά της η Κασκάνη Έλλη. Ακολουθούν : η Αυγούλα Αντωνίου, η Λάμπρου Βασιλική και ο Αλεξίου Ευάγγελος ….
**(8)** Αρχείο Πάστρα Βασίλη (ό.α.)

Ο Γυμνασιάρχης Πάστρας Γ. εκφωνεί τον πανηγυρικό της ημέρας και δεξιά του ο Αρχιμανδρίτης της Παραμυθιάς κ. Τίτος (Καράντζαλης).
**(9)** *Αρχείο Πάστρα Βασίλη (ό.α.)*

Στο μέσον ο Γυμνασιάρχης Πάστρας Γεώργιος και όπισθεν αυτού (τελευταίος) ο Μήτρο Μπέλλος Δήμαρχος της Παραμυθιάς.
**(10)** Αρχείο Πάστρα Βασίλη (ό.α.)

Χορός στο Σούλι. Διακρίνονται από τα αριστερά : Η Εργολάβου βασιλική που σέρνει το χορό, η Βασιλική Λάμπρου, ο Μάριος Μπίκας , η Χρυσή Παπαγιάννη και η Ευθέρπη Τζάτζου
***(11)*** *Αρχείο Μ.Α.Μ. (συνταξιούχου δασκάλου)*

Σούλι. Καθιστές : Από τα αριστερά : Κασκάνη Έλη, Δήμου Αντιγόνη, Λάμπρου Βασιλική. ΄Οπισθεν όρθιοι : από τα αριστερά : Πάστρας Βασίλειος, Καλύβας Θεόδωρος, άγνωστος, Διαμάντης Θεμιστοκλής θεολόγος καθηγητής, άγνωστος, Νίκου Αλκμήνη, Μπίκας Μάριος και Αλεξίου Ευάγγελος.
***(12)***Μ. A. Μ. (ό.α.)

*Ο Μπίκας Μάριος μπροστά στο μαρμάρινο μνημείο του Σουλίου*
Το εικονιζόμενο μνημείο σήμερα δεν υπάρχει. Κτίστηκε το 1960. Πότε όμως και γιατί καταστράφηκε δεν έχει με βεβαιότητα διευκρινιστεί. Σε φωτογραφία Θεσπρωτικής εφημερίδας κατά τις πρώτες εορτές του Σουλίου παρουσιάζονται οι επί της στήλης μαρμάρινες πλάκες δεμένες με σκοινιά. (Βλέπ.. **Βασίλη Κραψίτη** « Ιστορία της Παραμυθιάς », Β΄. έκδ., Αθήνα 1991, σελ. 157 ( φωτογραφία ).
***– Ο Ντουλμπέρης Νικόλαος*** : «Το αναφερόμενο μνημείο έκτισε το 1960 ο εμπειροτέχνης πατέρας μου **Ντουλμπέρης Σταύρος**. Για να γεμίσουν οι μαστόροι το καλούπι της πυραμίδας του, έριχναν το τσιμέντο με το κονσερβοκούτι, επειδή τότε δεν υπήρχαν τα σημερινά τεχνικά μέσα. Νωρίτερα, πριν το 1960, ο πατέρας μου είχε φτιάξει και τη γέφυρα στου Ντάλλα, στους μύλους του Σουλίου»
***(13****) Αρχείο Μ.Α.Μ. (ό.α.)*

*Ο Καλύβας Θεόδωρος μπροστά στο μαρμάρινο μνημείο του Σουλίου*
**(14)** Αρχείο Καλύβα Θεόδωρου (συνταξ. μαθηματικού Β΄. εκπαίδευσης)

Στο πίσω μέρος διακρίνονται τελειόφοιτοι του Γυμνασίου Παραμυθιάς (1962-63), ενώ στην πρώτη σειρά στο μέσον ο Γυμνασιάρχης Πάστρας Γ. μαζί με την κόρη του και αστυνομικούς ….
***(15)*** *Αρχείο Μπέλλου Βασίλη (συνταξ. στην Αθήνα οικονομολόγου)*

Σκάλα της Τζαβέλαινας 1963. Επιστροφή από το Σούλι. Πρώτος ο Νομάρχης Θεσπρωτίας Ηλίας Τσιρικνίδης**[2]**. Ακολουθεί ο Γεώργιος Μπουρνάς και όπισθεν αυτού έφιππος ο Γυμνασιάρχης Πάστρας Γ.
**(16)** Αρχείο Πάστρα Βασίλη (ό.α.)

***Σούλι 27.05.2001*** Ο Χρήστος Παππάς, πρόεδρος της Κοινότητας Σουλίου, ανακηρύσσει τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Στεφανόπουλο επίτιμο Δημότη του Σουλίου και του επιδίδει το χρυσό κλειδί του ιστορικού Σουλίου.
***(17)*** *Αρχείο Χρήστου Παππά (συνταξ. οδοντιάτρου και προέδρου της Κοινότητας Σουλίου)*

22.05.2026

Μάριου Αναστασίου Μπίκα

[1] . ΄Ολες οι φωτογραφίες προέρχονται από τα Αρχεία των μαθητών της 8^ης Τάξης του οκτατάξιου Γυμνασίου της Παραμυθιάς που συμμετείχαν στις εν λόγω πανελλήνιες γιορτές του Σουλίου.

[2] Ο Ηλίας Τσιρικνίδης (1915-1999) είναι ο μεγαλύτερος των Ποντίων ποιητών. Γεννήθηκε στο Νοβοροσίσκ της Ρωσίας. Στην Ελλάδα ήρθε το 1925. Σπούδασε οικονομικά στην ΑΣΚΕ και διετέλεσε Νομάρχης Θεσπρωτίας, Λευκάδας και Καβάλας.