Του Μάριου Αναστασίου Μπίκα
Η εβδομάδα του Πάσχα
Η Εβδομάδα Πάσχα αρχίζει την Κυριακή του Πάσχα (Ανάσταση) και τελειώνει την Κυριακή του Θωμά. Ονομάζεται δε εκκλησιαστικά και Εβδομάδα της Διακαινησίμου.
Παλιά, πριν το 1960, οι Βελλιανίτες της Πάνω και Κάτω Βέλλιανης είχαν τον ΄Αγιο Γεώργιο για ενοριακό και νεκροταφιακό ναό. Ο σήμαντρός του, κρεμασμένος στο μεγάλο λιθάρι, που υπήρχε πριν από την είσοδό του, μεταφέρθηκε αργότερα, όταν αγόρασαν την καμπάνα του στο Δημοτικό Σχολείο. Εκεί ο δάσκαλος με το χτύπημά του καλούσε πρωί και μεσημέρι τους μαθητές για μάθημα.
Την εποχή αυτή οι εκκλησίες της Βέλλιανης ήταν τέσσερις (4) : ο ΄Αγιος Γεώργιος, ο ΄Αγιος Νικόλαος της ΄Ανω Βέλλιανης, το Μοναστήρι της Βέλλιανης και η Παναγία Χάλασμα, αφιερωμένη στη « Ζωοδόχο Πηγή » και την εβδομάδα του Πάσχα ο παπάς της τελούσε Θεία Λειτουργία πρωί και απόγευμα σε όλες τις παραπάνω εκκλησίες της :
(1) Τη φωτογραφία μού την έστειλε η ανιψιά μου Βαλεντίνα (μάνα του Νικόλα και της Ηλέκτρας ) απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστη-μίου Αθηνών και κάτοχος άλλων δύο πανεπιστημιακών πτυχίων.
Στο βάθος διακρίνεται ο Κορύλας, που δεν φαίνεται να απολαμβάνει τη χαρά της ημέρας.
(2) Τη φωτογραφία μού την έστειλε η ανιψιά μου Βaλεντίνα, ό.α.
Κυριακή Πάσχα
Πρωί στις 04.00 Ανάσταση στον ΄Αγιο Γεώργιο και το Απόγευμα στον ΄Αγιο Νικόλαο της Πάνω Βέλλιανης.
Στον ΄Αγιο Νικόλαο οι Βελλιανίτες της Κάτω Βέλλιανης ανέβαιναν πεζή. Τότε δεν υπήρχαν αυτοκίνητα και δρόμος. Τα αγόρια τρέχοντας και με χαρά ανέβαιναν τις ανηφοριές στην Πλάκα και στο Αλώνι του Πάσχου.
Δευτέρα του Πάσχα :
Πρωί στον ΄Αγιο Γεώργιο όταν γιόρταζε (23.04) ή όταν δεν γιόρταζε στον ΄Αγιο Νικόλαο.
Απόγευμα στην Παναγία « Χάλασμα »
Τρίτη του Πάσχα :
Πρωί στο Μοναστήρι της Βέλλιανης, του Ιωάννου του Πρόδρόμου, όπου συλλειτουργούσαν οι τρεις ιερείς των Κοινοτήτων, της Βέλλιανης, του Προδρομίου και του Καρυωτιού.
Παρασκευή του Πάσχα
Πρωί, στην Παναγία « Χάλασμα »
Οι ιερείς της Βέλλιανης
Ο Παπαχρήστος (Φιλίππου) με καταγωγή από το Προδρόμι. ΄Ηρθε γαμπρός στη Βέλλιανη, όπου νυμφεύτηκε τη Μοναχοκόρη του Λάμπρου Μπίκα, τη Φροσύνη. Πριν χειροτονηθεί στη Βέλλιανη Ιερέας το 1918 (;) υπηρέτησε ως δάσκαλος σε χωριά της Επαρχίας Παραμυθιάς. (Βλέπ. Δρ. Χρήστου Δ. Σιώζου : Το Προδρόμι Θεσπρωτίας , Ιωάννινα 2000, σελ. 359)
Επί εφημερίας του κτίστηκαν στην Παναγία « Χάλασμα » τρεις (3) εκκλησίες :
– Η πρώτη το 1918 (μικρή παράγκα).
– Η δεύτερη το 1925, την οποία κατέστρεψαν ολοσχερώς μαζί με το βυζαντινό ναό και όλα τα πέριξ αυτού βυζαντινά κτίρια το 1941 οι Ιταλοί, προκειμένου να λιθοστρώσουν τον αυτοκινητόδρομο, Παραμυθιάς – Γλυκής.
Και το 1948 τη σημερινή υπάρχουσα.
Οι αείμνηστοι Παπαχρήστος (Φιλίππου) με τον Θωμά Χρήστου Μπίκα.
΄Οπισθεν διακρίνεται πλήθος πιστών . ΄Ετος φωτογραφίας 1956
(3) Η φωτογραφία είναι από το Αρχείο του Τάκη Μπίκα, γιου του Θωμά.
– Ο Παπαγάκης (Παπαφώτης), με καταγωγή από τη Βέλλιανη. Γονείς του υπήρξαν ο Βαγγέλη Παπαφώτης και η Βασιλική, αδερφή του Στέφο Φίλη (Στεφάνου) και χήρα του Νικόλα Γ. Μπίκα, που σκοτώθηκε στο Καρυώτι πολεμώντας εναντίον των Τούρκων της Παραμυθιάς . ΄Ηταν νυμφευμένος με τη Χρύσω Νίκα από τα Πηγαδούλια Φιλιατών. Ο Παπαγάκης εφημέρευσε στη Βέλλιανη από το 1960 έως το 1989, μετά την συνταξιοδότηση του Παπαχρήστου. Επί εφημερίας του κτίσθηκε ο ΄Αγιος Νικόλαος της Κάτω Βέλλιανης.
(4)Η φωτογραφία είναι από το Αρχείο του Μ.Α.Μ.
– Ο Παπανικόλας (Πέτσιος) από το Προδρόμι Παραμυθιάς. Εφημέρευσε στη Βέλλιανη από το 1989 ως το 2009, μετά τη συνταξιοδότηση του Παπαγάκη. Επί εφημερίας του ανακαινίστηκε ο ΄Αγιος Νικόλαος της Πάνω Βέλλιανης και καλλωπίστηκε ο ομώνυμος ναός της Κάτω (Βέλλιανης).
Διακρίνονται ο Παπανικόλας (Πέτσιος) και ο τότε αστυνομικός Νικολαος Κωνσταντίνου Γεωργίου (γιος του οπλαρχηγού Κώτσιο Νικόλα)
(5) Η φωτογραφία είναι από το Αρχείο του Μ.Α.Μ.
– Ο Παπαγιάννης Παπαδόπουλος από το Ζερβοχώρι Παραμυθιάς. Εφημερεύει στη Βέλλιανη από το 2009 και η εφημερία του συνεχίζεται.
(6) Τη φωτογραφία μού την έστειλε ο ανιψιός μου Αναστάσιος Ιωάννη Μπίκας ιδιοκτήτης του TheTechstoreστην Παραμυθιά Θεσπρωτίας.
Ο Παπαγιάννης (Παπαδόπουλος) στην Παναγία « Χάλασμα » και στον Εσπερινό της Ζωοδόχου Πηγής, 20.04.2023.
(6) Τη φωτογραφία μού την έστειλε ο ανιψιός μου Αναστάσιος Ιωάννη Μπίκας ιδιοκτήτης του The Techstore στην Παραμυθιά Θεσπρωτίας.
Μάριος Αναστασίου Μπίκας
